महादू

मिरगाचा पह्यलाच पाउस निब्बर पडला... वडा पह्य्ल्याच पावसात वाहून गेला..रानात चांगला वापसा झालेला...वल खोलवर गेली...पेरणीचा मोसम सुरु झाला...महादू अन त्याचा तरणाबांड पोरगा नागू पेरणीच्या तयारीला लागले..

राज्या बाज्या गाडीला जुपले...राज्या थोडा आता थकला होता....महादूच्या रानात अशा कित्येक पेरण्या आपल्या खांद्यावर त्यानं पार पाडल्या होत्या... बाज्या अजून नवीन खोंड होतं...तिफन, जू, दांडी, कासरा, चाबूक, झोळी, बी, खात अन दुपारच्या भाकरी बैलगाडीत घालून निघाले रानाकड...
नागूनं तंबाकू मळली अन थोबाड उघडून चिमुट मध्ये सरकवत बोलला,
“आज दोन एकरचा फड कसं बी करून पेरूनच काडू..”
महादू आपला वाटेने जाताना लोकांनी काय पेरलय काय नाय बघत होता.

बाभळीच्या झाडाखाली गाडी सोडली. जू, दांडी, तिफन जुपली. तीफनीचे नळ व्यवस्थित लावले. येसन अन कासरा तपासून बघितला..
नागूनं एका झोळीत सोयाबीनच बी काढलं अन दुसर्या झोळीत खात काढला. खताची झोळी महादूच्या गळ्यात अडकवली, अन बियाची झोळी स्वत:च्या गळ्यात अडकवली.

रानात नळ खुपसले, पुढे नागू तिफन घेऊन मागे महादू खताचे नळ घेऊन...ओंजळीत बी आणि खात घेतला...नागूनं चाबूक उगारला...”हर्र्र्रर्र...चल राज्यां...बाज्या....” तिफन हलली...पहिलं मुरडण पडलं.
बी चांगलं पडत होतं. एका पाठोपाठ एक मुरडण येऊ लागलं. राज्या बाज्या जोर लावून तिफन वडू लागले. दुपार होईपर्यंत अर्ध रान पेरून निघालं.

पुढचं मुरडण अर्ध आलं, अन नेमक राज्यानं मान टाकली, अन बैल जाग्यावर बसलं. तीफनीचा जू निसटला, कासरा सुटला. तिफन थांबली. नागूनं चाबूक उचलला अन राज्याच्या पाठीवर तीन चार वळ उमटले...
“ह्र्रर्र्र्र...उठ...हर्र्र्रर्र..उठ...राज्या..” एकावर एक वळ उठू लागले...बैल काय उठायला तयार नाही...
“आं राज्या....तुझ्यातर आईचा...xxxxxxx” शिव्यावर शिव्या अन वळावर वळ उठू लागले.

महादूने गळ्यातली झोळी सोडली.
“अर्र भुकेजल असन ते, सकाळधरून जुप्लाय...थकल असन ते..” महादू.

“ह्याच्या आयला....ह्याला काय झालं थकायला..दोन टायमाला खापरी पेंड, आमून अन जवारीचा कडबा हाय कि खाद्गीला...” नागू...

“ह्र्रर्र्र्र...उठ...हर्र्र्रर्र..उठ...राज्या..” कातडी वर वळ दिसू लागले. महादूचा जीव तुटू लागला. नागुला जेवढ प्रेमानं संभाळल होता तेवढाच प्रेमाने त्यानं बैलाला संभाळल होता.

“आर त्यला बसू दे कि थोडायेळ...काय जीव घेतो का त्याचा? गवत खावून पोट-बीट दुखत असन तेचं..” महादू.

“सतरा बर्या सांगितलं व्हतं नवं बैल घिऊ ह्या पेरणीला...असलं म्हातारं जीत्राप घिऊन निघाले पेरायला...आता घी ह्याला उरावर...” चाबूक काय थांबत नव्हता.
“उद्याच मूरडच्या बाजारात न्हीउन खटकाची भरती करून टाकतो...ह्याच्या मायला ह्याच्या...”

महादुला वाईट वाटलं. बैलाच्या पाठीवरचा प्रत्येक वळ त्याला स्वत:च्या पाठीवर बसल्यासारखा वाटत होता. तळमळ सहन होईना.
बैलाच्या जवळ जावून पोटाला हात लावून बघितल. बैल केविलवाण्या नजरेने त्याच्याकड बघू लागलं.

महादूनं जोडा घातला, अन तडक गावाकड निघाला. जावून जनावराच्या डॉक्टरला सगळी हकीकत सांगितली. डॉक्टर ने दोन गोळ्या दिल्या.

नागूने तोवर चाबकाने बैलाची पाठ सोलून काढली. बैल काय जाग्यावरून उठलं नाही. शेवटी वैतागून भाकरी सोडली. पोटभर खावून झाडाखाली लोटून दिलं.

तोवर महादू आला, त्याच्या उरलेल्या भाकरीत गोळी घालून राज्याला खावू घातली. ओंजळीत पाणी घेऊन त्याला पाजलं.

त्याच्या पाठीवरून हात फिरवला. कातडी सरसरली. चाबकाचे वळ बघून महादूचा जीव खालावला. डोळ्यातून पाणी आलं.

नागू उठला. उठताच बैलाला अन महादूला दोन चार शिव्या हासडल्या. महादू निपचित बैलाजवळच बसून होता.

थोड्या वेळाने बैल, खेकरून पायाने जमीन उकरू लागलं. महादूने ओळखलं..पोट दुखत होतं त्याचं.
बैल जागेवरच पातळ हाग्ल. थोडावेळ बसलं अन मग अंगात तरतरी आल्यागत ताडकन उठलं. स्वत:च मान खाली घालून जू मानेवर घेतला अन नागूकड बघत उभं राहिलं.